درمان درد استخوان دنبالچه با روش‌های بدون جراحی

کوکسیدینی عبارتی است که برای درد دنبالچه استفاده می‌شود. کوکسیکس یا همان دنبالچه یک استخوان کوچک مثلثی شکل و متشکل از ۳ تا ۵ مهره است که اغلب به هم جوش خورده‌اند. این نام برگرفته از یک کلمه یونانی به معنی «(پرنده) کوکو» است، زیرا این استخوان شبیه منقار این پرنده می‌باشد. دنبالچه به وسیله تعدادی رباط نیرومند که مفصل دنبالچه را پشتیبانی می‌کند، به انتهای ستون مهره‌ها (ساکروم) متصل است.

عضلات کف لگن ارتباط نزدیکی با دنبالچه دارند. عضلات کف لگن از یک طرف به استخوان شرمگاهی در جلوی لگن متصل بوده، داخل لگن (بین پاها) را پوشش داده و از پشت به قاعده ستون مهره‌ها و دنبالچه متصل هستند. این عضلات به عنوان پشتیبان و تکیه‌گاه اندام‌های داخل لگن عمل کرده و به کنترل اختیار ادرار و مدفوع کمک می‌کنند.

15

علت‌ها و دلایل


درد دنبالچه می‌تواند در تمام سنین رخ داده و زنان پنج برابر مردان به آن دچار می‌شوند. دلایل بروز آن عبارتند از:

  • حوادث (افتادن روی دنبالچه)
  • جهش‌های رشدی
  • کاهش وزن شدید
  • زایمان
  • شروع خودبه‌خود درد، بدون هرگونه دلیل شناخته شده.

علائم و نشانه‌ها


علائم این عارضه از ناراحتی‌های ملایم تا دردهای حادی که شدت، تعداد دفعات وقوع و دوام آن‌ها برای هر بیمار متفاوت است را در بر می‌گیرند.

عموماً، درد استخوان دنبالچه با انجام حرکات زیر بدتر شدت می‌یابد:

  • نشستن، خصوصاً روی یک سطح سخت، به مدت طولانی و با یک وضعیت بدنی بد (پوسچر نامناسب)
  • بلند شدن از حالت نشسته
  • ایستادن به مدت طولانی
  • بالا رفتن از پله‌ها
  • خم شدن
  • بلند کردن اجسام
  • مدفوع کردن

راه و روش های درمان


در کلینیک دکتر یزدانی، متخصصین ما پس از بررسی تمامی عوامل دخیل در عارضه شما، با شما درمورد تشخیص عارضه‌تان صحبت کرده و با کمک شما یک برنامه درمانی چند بعدی و متناسب با نیازهایتان تهیه می‌کنند که علاوه بر درمان دردی که دارید، به تشخیص و درمان هرگونه عارضه زمینه‌ای که ممکن است در بروز یا تشدید علائمتان نقش داشته باشند، کمک می‌کند.

ما گزینه‌های درمانی مؤثری ارائه می‌دهیم که عبارتند از:

  • داروهای خوراکی
  • فیزیوتراپی
  • داروهای تزریقی
  • دستکاری ستون فقرات

داروها

برای آنکه دردتان کاهش یابد و بتوانید بهتر راه بروید و بدنتان را حرکت دهید، از داروهای غیراستروئیدی ضدالتهابی (NSAIDها) مثل آسپرین و ایبوپروفن استفاده کنید. اما، اگر بیماری‌های کلیوی یا سابقه خونریزی معده یا روده دارید، و یا داروهای رقیق کننده خون (مثل کومادین) مصرف می‌کنید، قبل از استفاده از NSAIDها با پزشکتان مشورت کنید. البته، در صورت داشتن چنین شرایطی بهتر است استامینوفن مصرف کنید که درد را کاهش می‌دهد اما تأثیری بر التهاب ندارد. معمولاً ترامادول نیز برای دوره کوتاهی تجویز می‌شود، زیرا این دارو اعتیادآور است. اگر ترامادول برای مدت طولانی‌تر تجویز شد، برای توقف مصرف آن ابتدا باید مقدار آن به تدریج کاهش داده شود تا بیمار دچار سندرم علائم ترک نشود.

فیزیوتراپی

در فیزیوتراپی ران‌ها، ساختارهای عضلانی دردناک مثل عضلات لواتور آنی، کوکسیژئوس یا پیریفورمیس دستکاری می‌شوند. برای این کار از تکنیک‌های آزادسازی میوفاسیال استفاده می‌شود. همچنین، از مدالیته‌های موضعی هم می‌توان کمک گرفت.

داروهای تزریقی

تزریق کورتیکواستروئید (پردنیزون): از این دارو به تنهایی یا به همراه یک بی‌حسی موضعی، در نزدیکی مفصل بین ساکروم و استخوان دنبالچه ، جهت درمان درد ناشی از التهاب مفصل ﺳﺎﻛﺮوﻛﻮﻛﺴﻴﮋﻳﺎل یا بورس ایسکیال استفاده می‌شود.

پرولوتراپی: از آن برای تقویت رباط‌های دارای پارگی جزئی یا رگ به رگ شده بعد از یک آسیب‌دیدگی استفاده می‌شود. این روش باعث رشد رباط و در نتیجه تقویت آن می‌شود.

مسدود کننده‌های گانگلیون ایمپار: در برخی موارد خاص درد دنبالچه مزمن (پرکاری گانگلیون ایمپار) باعث تسکین فوری درد (ظرف چند دقیقه) می‌شود، که می‌تواند چند ساعت دوام داشته باشد و در دراز مدت نیز درد را تا حد زیادی کاهش دهد؛ چند بار تزریق بی‌حس کننده‌های بادوام‌تر، مثل بوپی‌واکسین، می‌تواند برای چند ماه درد را تسکین داده و در دراز مدت نیز درد را تا حد زیادی کاهش دهد. تزریق بوتاکس، به تنهایی یا به همراه یک بی‌حس کننده، به مدت طولانی‌تر نسبت به یک بی‌حس کننده تنها، درد را تسکین می‌دهد.

نابودی (برداشتن) غده گانگلیون ایمپار: در مواردی از درد مداوم دنبالچه که به سایر درمان‌ها جواب نمی‌دهد، نابودی گانگلیون ایمپار درد را برای مدتی طولانی تسکین می‌دهد. افرادی که با تزریق بی‌حس کننده‌های موضعی دردشان موقتاً تسکین می‌یابد، معمولاً با تخریب اعصاب به وسیله تزریق اتانول یا فنل یا تخریب با فرکانس‌های رادیویی نیز تسکین می‌یابند. گاهی اوقات، این عمل می‌بایست تکرار شود.

تحریک ریشه عصب ساکرال

تحریک نخاع (نورومدولاسیون ساکروم): در این روش درد مزمن دنبالچه، که برای مثال به دلیل شکستگی دنبالچه رخ می‌دهد، توسط یک دستگاه کوچک شبیه به تنظیم‌کننده ضربان قلب که زیر پوست ناحیه باسن نصب می‌شود، تسکین می‌یابد.‌

دستکاری ستون مهره‌ها

پزشک، پس از تزریق بی‌حسی موضعی به ناحیه دنبالچه، دستکش به دست کرده و انگشت اشاره را وارد مقعد بیمار کرده و از بیرون انگشت شست را روی دنبالچه او قرار می‌دهد و دنبالچه را به مدت یک دقیقه خم و راست می‌کند. دستکاری دنبالچه، خصوصاً اگر با تزریق یک بی‌حس کننده همراه باشد تا حدودی درد را به مدت طولانی تسکین دهد؛ این درمان بیشتر برای افراد دارای دردهای کوتاه مدت و درد ناشی از تروما جواب می‌دهد، اما برای افرادی با دنبالچه ثابت (جوش خورده) تأثیر چندانی ندارد.

جراحی

برای درمان درد دنبالچه به ندرت از جراحی استفاده می‌شود، و این گزینه تنها زمانی توصیه می‌شود که سایر درمان‌ها جواب ندهند. جراحی دنبالچه به دو شکل انجام می‌شود، که یکی کوکسیژکتومی است که در آن دنبالچه به طور کامل برداشته می‌شود، و دیگری کوکسیژکتومی جزئی یا محدود است که در آن بخشی از دنبالچه برداشته می‌شود.