چگونه شانه یخ زده (شانه منجمد) را آزاد کنیم؟

چگونه شانه یخ زده (شانه منجمد) را آزاد کنیم؟

فعالیت های ساده ای مانند بستن سوتین یا برداشتن کتاب از قفسه بالای سر، در صورت داشتن شانه یخ زده غیر ممکن است.
شانه یخ زده (شانه منجمد) یک اختلال شایع است که باعث درد، سفتی و از دست دادن دامنه حرکتی طبیعی در شانه می شود. ناتوانی ناشی از آن می تواند جدی باشد و در صورت عدم درمان، با گذشت زمان وضعیت بدتر می شود. این بیماری عمدتا در افراد ۴۰ تا ۶۰ ساله و بیشتر در زنان دیده می شود.
ما به طور دقیق نمی‌دانیم که چه عواملی باعث شانه یخ زده می شود، اما احتمالا یک فرایند التهابی در آن دخیل است. گاهی اوقات یخ زدگی شانه به این دلیل اتفاق می افتد که شانه برای مدت طولانی در اثر آسیب، جراحی یا بیماری بی حرکت مانده است. در بسیاری از موارد علت آن مبهم است. خوشبختانه شانه یخ زده معمولا می تواند آزاد شود، اگرچه بهبودی کامل به زمان نیاز دارد.
دامنه حرکت شانه گسترده تر و متنوع تر از سایر قسمت های بدن است. و به طور عمده بر روی یک آرایش توپی شکل به نام مفصل "گلنوهومرال" چرخانده می شود، که قسمت فوقانی استخوان بازو را به قسمت خارج شده از کتف (تیغه شانه) به نام حفره گلنوئید می پیوندد.
مفصل گلنوهومرال به حرکت شانه به جلو و عقب کمک می کند و به شما اجازه می دهد بازو بچرخد و از بدن به سمت خارج گسترش یابد. یک کپسول انعطاف پذیر پر از روان کننده به نام مایع سینوویال از مفصل محافظت می کند و به حرکت روان آن کمک می کند. نوار عضلات و تاندون ها که شانه را تثبیت کرده و حرکات آن را کنترل می کند، کلاهک گرداننده (Rotator Cuff) نامیده می شود. این معماری دقیق از بافت های نرم سبب انعطاف پذیری شانه می شود، اما همچنین باعث آسیب پذیری آن در برابر ضربه و همچنین سایش و پارگی مزمن می شود.

چرا دچار شانه یخ زده (شانه منجمد) می شویم؟ علت چیست؟

این فرایند معمولا با آسیب دیدگی (مانند شکستگی) یا التهاب در بافت های نرم شروع می شود. و معمولا به دلیل صدمات بیش از حد مانند بورسیت یا التهاب تاندنیت روتیتور کاف روی می دهد. التهاب باعث دردی می شود که بر اثر تحرک بدتر شده و دامنه حرکت شانه را محدود می کند.
وقتی شانه این گونه بی حرکت می شود، بافت همبند اطراف مفصل گلنوهومرال - کپسول مفصل - ضخیم شده و منقبض می گردد. همچنین ظرفیت طبیعی خود را برای کشش از دست می دهد. تلاش برای جلوگیری از درد ناشی از حرکت شانه منجر به انقباض بیشتر کپسول می شود. استخوان بازو فضای کمتری برای حرکت دارد و ممکن است مفصل، مایع مفصلی روان کننده خود را از دست بدهد. و در مراحل پیشرفته، نوارهایی از بافت اسکار (چسبندگی) بین کپسول مفصل و سر استخوان بازو ایجاد می شود.
سندروم شانه یخ زده (شانه منجمد) معمولا بین ۲ تا ۹ ماه طول می کشد. اگرچه ممکن است درد به آرامی بهبود یابد، اما سفتی ادامه دارد و دامنه حرکت محدود است.

چه افرادی دچار شانه یخ زده می شوند؟

هنگامی که بعد از التهاب عضله و یا آسیب دیدگی ورزش نمی کنید، خطر شانه یخ زده افزایش می یابد. ۱۰ درصد از افراد مبتلا به اختلالات Rotator Cuff دچار شانه یخ زده می شوند. عدم تحرک اجباری ناشی از سکته مغزی، بیماری قلبی یا جراحی نیز ممکن است منجر به یخ زدگی شانه شود. سایر شرایطی که خطر شانه یخ زده (شانه منجمد) را افزایش می دهد، بیماری پارکینسون و اختلالات تیروئید می باشند.

درمان شانه یخ زده (شانه منجمد):

اگر فکر می کنید دچار شانه یخ زده (شانه منجمد) هستید، با کلینیک تخصصی آسود تماس حاصل فرمایید تا توسط دکتر امیر حسین یزدانی و همکاران مورد معاینه بالینی قرار بگیرید. برای ارزیابی دامنه حرکات شانه شما، پزشک از شما می خواهد حرکات مختلفی را با بازوی خود انجام دهید.
درمان شانه منجمد (شانه یخ زده) بر کاهش درد و بازگرداندن دامنه حرکتی طبیعی شانه تمرکز دارد. پزشک ممکن است داروی ضد التهابی مانند آسپرین و ایبوپروفن را توصیه کند.
کمپرس یخ به مدت ۱۰ الی ۱۵ دقیقه چند بار در روز، می تواند به کاهش درد کمک کند.
ممکن است در مفصل شانه یا بافت های نرم تزریق کورتیکواستروئید انجام شود. اما سنگ بنای درمان، فیزیوتراپی است که ابتدا بر روی تمریناتی که باعث کشش کپسول مفصل می شود، و در گام بعدی بر روی تمرینات تقویت کننده متمرکز است.
یک فیزیوتراپیست می تواند به شما نشان دهد که چقدر باید خودتان را تحت فشار قرار دهید و می تواند تمرینات مناسب را به شما آموزش دهد. هنگامی که محدودیت های خود را یاد گرفتید، می توانید بیشتر تمرینات خود را به تنهایی در خانه تمرین کنید.
وقتی در دوره انجام تمرینات کششی برای کپسول شانه هستید، از فعالیت هایی که درد را تشدید می کند اجتناب کنید. فعالیت هایی نظیر بالا رفتن یا بلند کردن احسام سنگین.
اگر با تلاش زیاد از رژیم شانه خود پیروی کنید، به احتمال زیاد می توانید سطح فعالیت معمول خود را از سر بگیرید (بیش از ۹۰ درصد افراد با این اقدامات غیر جراحی بهبود می یابند). اما بهبودی کامل شانه منجمد (شانه یخ زده) از چند ماه تا ۲ الی ۳ سال زمان می برد.

Source: www.health.harvard.edu

دکتر امیر حسین یزدانی