کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر یزدانی
دکتر امیر حسین یزدانی

نورالژی عصب سه قلو چیست و چگونه درمان می شود؟

دکترامیرحسین یزدانی
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
1221 1404/10/10
(5) امتیاز

مقدمه

نورالژی عصب سه‌قلو یکی از مشکلات عصبی شایع است که باعث درد شدید در صورت می‌شود. این بیماری که با درد تیز و برق‌آسا در نواحی مختلف صورت شناخته می‌شود، می‌تواند کیفیت زندگی افراد مبتلا را تحت تأثیر قرار دهد. درد عصب سه‌قلو معمولاً به‌صورت حملات دوره‌ای رخ می‌دهد و در بیشتر مواقع یک‌طرفه است. در این مقاله، به بررسی علائم، علل و روش‌های درمان نورالژی عصب سه‌قلو پرداخته می‌شود.

نورالژی عصب سه قلو

عصب های سه قبو

نورالژی عصب سه‌قلو چیست؟

نورالژی عصب سه‌قلو، که به نام تری‌جمینال نورالژیا نیز شناخته می‌شود، یک اختلال عصبی است که با درد شدید و ناگهانی در نواحی صورت، به‌ویژه فک، چشم و دهان، مشخص می‌شود. این درد معمولاً به‌صورت حملات برق‌آسا و یک‌طرفه رخ می‌دهد که باعث احساس سوزش یا شوک در ناحیه صورت می‌شود. نورالژی عصب سه‌قلو معمولاً به علت فشردگی عروقی یا مشکلات عصبی دیگر مانند مولتیپل اسکلروزیس ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی فرد بگذارد و فعالیت‌های روزمره را محدود کند. تشخیص و درمان زودهنگام آن می‌تواند از شدت درد بکاهد و به بهبود شرایط کمک کند. درمان‌های دارویی، فیزیوتراپی و جراحی از گزینه‌های درمان نورالژی عصب سه‌قلو هستند.

نورالژی عصبی چیست؟

نورالژی عصبی به درد شدیدی اطلاق می‌شود که به دلیل آسیب یا تحریک به اعصاب ایجاد می‌شود. این درد معمولاً به صورت تیرکشیدن یا احساس شوک الکتریکی در ناحیه صورت، دست یا پا ظاهر می‌شود. نورالژی عصبی ممکن است به علت بیماری‌هایی مانند دیابت، مولتیپل اسکلروزیس یا آسیب به عصب ایجاد شود. درمان این درد معمولاً شامل داروهای مسکن و گاهی جراحی است تا از پیشرفت درد جلوگیری شود.

به نقل از سایت:mayoclinic.org

نورالژی عصب سه‌قلو (تری‌ژمینال نورالژیا) یک وضعیت است که باعث درد شدیدی شبیه به شوک الکتریکی در یک‌طرف صورت می‌شود. این بیماری به عصب سه‌قلو آسیب می‌زند، که سیگنال‌ها را از صورت به مغز منتقل می‌کند. حتی لمس‌های ملایم مانند مسواک زدن دندان‌ها یا آرایش کردن می‌توانند موجب درد ناگهانی شوند. نورالژی عصب سه‌قلو می‌تواند طولانی‌مدت باشد و به عنوان یک بیماری درد مزمن شناخته می‌شود.

انواع درد عصب سه‌ قلو

این درد می‌تواند به‌ طور ناگهانی و به صورت شدید در ناحیه صورت شروع شود. این درد معمولاً در نواحی فک، چشم و دهان احساس می‌شود و به‌صورت حملات کوتاه‌مدت و تیرکشیده رخ می‌دهد. بسته به علت و شدت آسیب به عصب سه‌قلو، انواع مختلفی از درد ممکن است تجربه شود. تشخیص نوع درد و علت آن بسیار مهم است زیرا هر نوع نیاز به درمان خاص خود دارد.

درد کلاسیک عصب سه‌ قلو

درد کلاسیک معمولاً به دلیل فشردگی عصب سه‌ قلو توسط عروق خونی ایجاد می‌شود و حملات ناگهانی و شدیدی در یک‌طرف صورت ایجاد می‌کند. این نوع درد می‌تواند به‌شدت تیرکشیده باشد و معمولاً مدت زمان کوتاهی ادامه می‌یابد. بیمارانی که از این بیماری رنج می‌برند، اغلب این درد را به‌صورت متناوب و به‌شکل تهاجمی تجربه می‌کنند.

درد ثانویه

درد ثانویه معمولاً ناشی از بیماری‌های عصبی دیگر مانند مولتیپل اسکلروزیس (MS) است. این نوع درد ممکن است به صورت مزمن و طولانی‌مدت در نواحی صورت احساس شود. بیماران مبتلا به این بیماری ممکن است در اثر دیگر اختلالات عصبی از جمله مولتیپل اسکلروزیس، درد بیشتری را تجربه کنند که به درمان خاص نیاز دارد.

درد ایدیوپاتیک

درد ایدیوپاتیک به نوعی از درد اطلاق می‌شود که علت مشخصی برای آن پیدا نمی‌شود. پس از بررسی‌های پزشکی، هیچ عاملی برای بروز این درد شناسایی نمی‌شود. این نوع از درد در بیمارانی که به این بیماری مبتلا هستند، بیشتر مشاهده می‌شود و ممکن است درمان‌های مختلفی برای تسکین آن مورد نیاز باشد.

درد عصبی

درد عصبی به‌ طور معمول به آسیب مستقیم به عصب سه‌ قلو مربوط می‌شود. این درد ممکن است با علائم عصبی مانند گزگز یا بی‌حسی در ناحیه صورت همراه باشد. در بیماران مبتلا به این بیماری، درد عصبی می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد و نیاز به درمان‌های متناسب با نوع آسیب به عصب دارد.

درد همراه با التهاب

در برخی موارد، درد عصب سه‌ قلو ممکن است به دلیل التهاب در اطراف عصب ایجاد شود. این نوع درد معمولاً با ورم یا فشار در ناحیه صورت همراه است و می‌تواند باعث تشدید درد و کاهش کیفیت زندگی شود. درمان این نوع درد اغلب شامل داروهای ضد التهاب و درمان‌های فیزیکی است.

علت بیماری نورالژی عصب سه قلو

این درد ممکن است به دلایل مختلفی بروز کند که شامل فشردگی، التهاب یا آسیب به عصب سه‌ قلو است. این درد می‌تواند بر اثر مشکلات ساختاری یا بیماری‌های عصبی به وجود آید و باعث ایجاد درد شدید و برق‌آسا در ناحیه صورت شود. شناسایی علت دقیق درد به پزشک کمک می‌کند تا بهترین روش درمانی را برای کاهش یا از بین بردن درد انتخاب کند. برخی از دلایل شایع بروز این نوع درد عبارتند از فشردگی عروقی، مشکلات عصبی دیگر و عوامل ژنتیکی. در ادامه به بررسی مهم‌ترین دلایل بروز درد این قسمت پرداخته می‌شود.

فشردگی عروقی

این علت معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که یک عروق خونی به این قسمت فشار وارد می‌کند و باعث تحریک آن می‌شود. این فشار باعث ایجاد درد شدید و ناگهانی در نواحی صورت می‌شود.

مولتیپل اسکلروزیس (MS)

مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری خودایمنی است که می‌تواند به سیستم عصبی مرکزی آسیب وارد کند و به این بیماری منجر شود. در این حالت، آسیب به میلین عصب سه‌قلو موجب بروز درد مزمن در صورت می‌شود.

تومور یا ضایعات عصبی

وجود تومور یا هر گونه ضایعه فضاگیر در نزدیکی عصب سه‌ قلو می‌تواند باعث فشردگی و تحریک آن شود. این مشکل معمولاً با درد مداوم و سوزشی در نواحی صورت همراه است.

 آسیب یا جراحت به عصب

آسیب‌های فیزیکی به عصب سه‌ قلو، مانند تصادفات یا جراحی‌های پیشین، می‌تواند موجب درد مزمن شود. این درد معمولاً به صورت حملات کوتاه‌مدت و شدید در یک‌طرف صورت احساس می‌شود.

 عوامل ژنتیکی

برخی افراد به‌ طور طبیعی بیشتر در معرض خطر بروز این بیماری هستند. عوامل ژنتیکی می‌توانند نقش مهمی در افزایش حساسیت این افراد به درد عصب سه‌قلو ایفا کنند.

عکس از ناحیه عصب سه قلو

علائم درد عصب سه‌ قلو

درد عصب سه‌ قلو به‌ طور معمول با علائم خاصی بروز می‌کند که می‌تواند به سرعت و به‌ طور ناگهانی شروع شود. این درد اغلب در یک‌طرف صورت و در نواحی خاصی از صورت مانند چشم، فک، دهان و دندان‌ها احساس می‌شود. شدت درد و نوع آن در هر فرد متفاوت است، اما معمولاً درد به‌صورت حملات کوتاه‌مدت و شدید احساس می‌شود. شناسایی این علائم برای تشخیص صحیح و انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

 درد شدید و برق‌آسا

درد عصب سه‌ قلو معمولاً به‌صورت حملات برق‌آسا و شدید در نواحی صورت، به ویژه در فک و دندان‌ها احساس می‌شود. این درد ممکن است به‌ طور ناگهانی آغاز شود و تنها چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد.

 درد یک‌ طرفه

این نوع درد معمولاً فقط در یک طرف صورت بروز می‌کند. بیشتر افراد مبتلا به نورالژی عصب سه‌ قلو تنها درد را در یک سمت صورت خود تجربه می‌کنند، اگرچه در موارد نادر ممکن است درد دوطرفه باشد.

 حساسیت به لمس یا تحریک

در افراد مبتلا به درد عصب سه‌ قلو، ممکن است حتی تحریکات خفیف مانند شستن صورت یا مسواک زدن دندان‌ها باعث بروز درد شدید شود. این حساسیت می‌تواند باعث محدودیت در انجام فعالیت‌های روزمره شود.

 احساس سوزش یا شوک

در برخی از موارد، درد با احساس سوزش یا شوک مشابه به برق‌گرفتگی همراه است که می‌تواند به‌ طور متناوب در نواحی صورت بروز کند.

 افزایش درد در حین صحبت کردن یا جویدن

افرادی که دچار نورالژی عصب سه‌ قلو هستند، معمولاً درد شدیدی را هنگام صحبت کردن، جویدن یا حتی هنگام لمس صورت تجربه می‌کنند. این درد ممکن است باعث اختلال در عملکرد روزانه فرد شود.

چگونه نورالژی عصب سه‌ قلو را تشخیص دهیم؟

تشخیص نورالژی عصب سه‌ قلو به‌ طور معمول از طریق بررسی تاریخچه پزشکی بیمار و معاینه عصبی دقیق انجام می‌شود. پزشک با استفاده از روش‌های مختلف، از جمله تصویربرداری، قادر است علت درد را شناسایی کرده و نوع آن را مشخص کند. شناسایی دقیق نوع نورالژی به انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند.

  1.  تاریخچه پزشکی: پزشک با شنیدن علائم بیمار و سوابق پزشکی، تشخیص اولیه را مطرح می‌کند.

  2. معاینه عصبی: پزشک با انجام معاینه عصبی، وضعیت عملکرد عصب سه‌ قلو را بررسی می‌کند.

  3.  تصویربرداری MRI: تصویربرداری MRI برای بررسی فشردگی یا آسیب به عصب سه‌ قلو و دیگر مشکلات عصبی استفاده می‌شود.

  4.  آزمایشات دیگر: در برخی موارد، آزمایشات تکمیلی مانند CT اسکن یا الکترومیوگرافی برای تأیید تشخیص انجام می‌شود.

  5.  تشخیص افتراقی: پزشک ممکن است سایر بیماری‌ها با علائم مشابه را از نظر حذف احتمالی بررسی کند.

پزشک درحال درمان عصب سه قلو

بهترین روش‌ها برای درمان نورالژی عصب سه‌ قلو

درمان نورالژی عصب سه‌ قلو بستگی به شدت و علت آن دارد. این درمان‌ها می‌توانند شامل داروهای مسکن، درمان‌های کم‌تهاجمی یا حتی جراحی باشند. انتخاب بهترین روش درمانی به تشخیص پزشک و نوع نورالژی بستگی دارد. در اینجا به بررسی بهترین روش‌های درمان نورالژی عصب سه‌قلو پرداخته می‌شود.

 درمان‌های کم‌ تهاجمی

روش‌های کم‌تهاجمی مانند تزریق گلیسیرین به ریشه عصب یا استفاده از درمان‌های رادیوفرکوئنسی برای کاهش درد پیشنهاد می‌شوند.

 جراحی برای رفع فشردگی عصب

در صورتی که درمان‌های دارویی مؤثر نباشند، جراحی برای برداشتن فشردگی عروق یا درمان آسیب به عصب می‌تواند گزینه‌ای مناسب باشد.

 فیزیوتراپی و درمان‌های توان‌بخشی

فیزیوتراپی و درمان‌های توان‌بخشی می‌توانند به کاهش درد و بهبود عملکرد صورت کمک کنند، به‌ویژه پس از درمان‌های جراحی.

 درمان‌های طبیعی

در برخی موارد، درمان‌های طبیعی مانند استفاده از کمپرس سرد یا گرم و درمان‌های گیاهی نیز به کاهش درد و بهبود علائم کمک می‌کنند.

درمان درد عصب سه‌ قلو با طب سنتی

طب سنتی برای درمان درد عصب سه‌قلو، روش‌ها و درمان‌های طبیعی متنوعی ارائه می‌دهد که می‌تواند به تسکین درد و بهبود وضعیت بیمار کمک کند. در اینجا برخی از روش‌های درمانی رایج در طب سنتی آورده شده است:

استفاده از گیاهان دارویی

برخی گیاهان دارویی مانند زردچوبه، زنجبیل، و گل گاوزبان به دلیل خواص ضد التهابی و تسکین‌دهنده خود می‌توانند به کاهش التهاب عصب سه‌قلو و درد آن کمک کنند. این گیاهان به صورت چای یا در قالب عصاره مصرف می‌شوند.

حجامت و فصد

در طب سنتی، حجامت به عنوان روشی برای خارج کردن سموم از بدن و کاهش درد شناخته شده است. برخی از درمانگران طب سنتی پیشنهاد می‌دهند که با استفاده از حجامت در نواحی خاصی از بدن، فشار و التهاب روی عصب سه‌قلو کاهش یابد.

طب سوزنی

طب سوزنی یکی از روش‌های معتبر در طب سنتی است که می‌تواند با تحریک نقاط خاص بدن به تسکین درد عصب سه‌قلو کمک کند. این روش می‌تواند به افزایش جریان انرژی در بدن و کاهش علائم نورالژی کمک کند.

بهترین مسکن‌ها برای درد عصب سه‌ قلو

درد عصب سه‌ قلو یکی از دردهای شدید و آزاردهنده است که نیاز به درمان فوری و موثر دارد. برای تسکین این درد، داروهای مختلفی می‌توانند مفید باشند:

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)

داروهایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن می‌توانند به کاهش التهاب و تسکین درد کمک کنند. این داروها معمولاً برای دردهای کوتاه‌مدت مؤثرند، اما ممکن است برای دردهای مزمن عصب سه‌قلو کافی نباشند.

کاربامازپین

این دارو یکی از درمان‌های اصلی برای نورالژی عصب سه‌قلو است و می‌تواند با کاهش فعالیت الکتریکی غیر طبیعی عصب سه‌قلو، درد را تسکین دهد.

گاباپنتین و پریگابالین

این داروها معمولاً برای تسکین دردهای عصبی تجویز می‌شوند و به کاهش دردهای مزمن نورالژی کمک می‌کنند. آن‌ها با تغییر نحوه عملکرد سیستم عصبی، اثرات تسکین‌دهنده دارند.

آنتی‌اکسیدان‌ ها

برخی از آنتی‌اکسیدان‌ها مانند ویتامین B12 می‌توانند به ترمیم عصبی کمک کنند و درد عصب سه‌قلو را کاهش دهند.

عوارض درمان نکردن نورالژی عصب سه‌قلو

نورالژی عصب سه‌قلو یک درد عصبی شدید است که می‌تواند در ناحیه صورت، به‌ویژه در اطراف فک، چشم و دهان، ایجاد شود. اگر این بیماری به موقع درمان نشود، عوارض جدی‌تری ممکن است برای فرد ایجاد شود که شامل مشکلات فیزیکی، روانی و اجتماعی است. در اینجا به برخی از عوارض رایج و خطرناک‌تر درمان نکردن این بیماری اشاره می‌کنیم.

پیشرفت شدت درد و طولانی‌تر شدن دوره‌های درد

عدم درمان ممکن است درد عصب سه‌قلو را شدیدتر و مکررتر کند. این دردها می‌توانند به‌طور مداوم ادامه یابند و زندگی فرد را مختل کنند.

عوارض عصبی دائمی

درمان نکردن می‌تواند به آسیب دائمی به عصب سه‌قلو منجر شود. این آسیب‌ها می‌تواند شامل از دست دادن حس یا ضعف در صورت باشد.

افسردگی و اضطراب مزمن

درد مزمن ممکن است به اضطراب و افسردگی شدید منجر شود. افراد مبتلا به دردهای مداوم ممکن است توانایی مقابله با شرایط روانی خود را از دست دهند.

کاهش کیفیت زندگی و توانایی‌های اجتماعی

درد مداوم می‌تواند فرد را از انجام فعالیت‌های روزمره بازدارد. این امر ممکن است منجر به انزوا و کاهش ارتباطات اجتماعی شود.

ایجاد حساسیت در ناحیه صورت

حساسیت زیاد در صورت ممکن است باعث ایجاد درد در هنگام تماس‌های ساده شود. این مشکل می‌تواند انجام کارهای روزمره را دشوار کند.

روش‌های پیشگیری از نورالژی عصب سه‌ قلو

جلوگیری از نورالژی عصب سه‌ قلو بیشتر شامل اقدامات مراقبتی برای حفظ سلامت عصبی و مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای است. اگرچه در برخی موارد این بیماری غیرقابل پیشگیری است، اما با رعایت برخی نکات می‌توان از بروز آن جلوگیری یا علائم را کاهش داد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین روش‌های پیشگیری ازاین بیماری پرداخته می‌شود.

  1. مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای: مدیریت بیماری‌هایی مانند مولتیپل اسکلروزیس (MS) که می‌توانند به آسیب عصبی منجر شوند، به پیشگیری از این بیماری کمک می‌کند.
  2. کاهش فشار بر عصب سه‌ قلو: کاهش فشارهای فیزیکی و فشار عروق خونی روی عصب سه‌ قلو، از طریق مراقبت‌های پزشکی و درمان‌های مناسب، می‌تواند در پیشگیری از این بیماری مؤثر باشد.
  3. اجتناب از عوامل تحریک‌کننده: پرهیز از عوامل تحریک‌کننده مانند تماس شدید با صورت یا تغییرات دمایی شدید می‌تواند در کاهش احتمال بروز درد کمک کند.
  4. مراقبت‌های عصبی: رعایت مراقبت‌های عصبی و حفظ سلامتی سیستم عصبی از طریق تغذیه مناسب، ورزش منظم و خواب کافی، می‌تواند به سلامت این بیماری کمک کند.
  5. مشاوره پزشکی منظم: معاینات پزشکی منظم و مشاوره با پزشک متخصص می‌تواند به شناسایی مشکلات عصبی و درمان به موقع آن‌ها قبل از بروز علائم شدید کمک کند.

بهترین متخصص عصب سه‌قلو در تهران

برای درمان نورالژی عصب سه‌قلو، مراجعه به بهترین متخصص در تهران اهمیت زیادی دارد. دکتر یزدانی، با تجربه و تخصص بالا در درمان مشکلات عصبی، یکی از بهترین گزینه‌ها برای درمان نورالژی عصب سه‌قلو در تهران محسوب می‌شود. متخصصان ماهر در این زمینه با استفاده از روش‌های نوین تشخیص و درمان، می‌توانند علائم را کاهش داده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشند. در انتخاب متخصص، تجربه و تخصص در درمان مشکلات عصبی مانند نورالژی عصب سه‌قلو بسیار حائز اهمیت است. بسیاری از این متخصصان در بیمارستان‌های معتبر تهران فعالیت دارند. برای دریافت مشاوره دقیق، بهتر است از بیمارانی که تجربه مشابه داشته‌اند، راهنمایی بگیرید.

مشاوره رایگان

نتیجه‌ گیری

نورالژی عصب سه‌قلو یک بیماری دردناک است که می‌تواند تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی فرد بگذارد. درمان‌های مختلفی برای کاهش درد و مدیریت علائم این بیماری وجود دارد که شامل داروها، درمان‌های کم‌تهاجمی و جراحی است. تشخیص زودهنگام و انتخاب درمان مناسب برای کاهش شدت درد و پیشگیری از بروز مشکلات جدی‌تر اهمیت زیادی دارد. اگرچه در برخی موارد این بیماری به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای بروز می‌کند، مدیریت این بیماری‌ها و مراقبت‌های عصبی می‌تواند کمک‌کننده باشد. با توجه به اهمیت پیشگیری و درمان‌های مؤثر، مشاوره با پزشک متخصص می‌تواند به شما در مدیریت بهتر این بیماری کمک کند.

سوالات متداول

 درمان‌های مختلفی وجود دارد که می‌تواند درد را کنترل کند، اما درمان قطعی در همه موارد ممکن است نباشد.

داروهایی مانند کاربامازپین و اکس‌کاربازپین معمولاً برای کاهش درد نورالژی عصب سه‌قلو تجویز می‌شوند.

 جراحی در صورتی که درمان‌های دارویی مؤثر نباشند، به‌عنوان یک گزینه درمانی در نظر گرفته می‌شود.

با مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای، کاهش فشار روی عصب و رعایت مراقبت‌های عصبی می‌توان از بروز نورالژی عصب سه‌قلو پیشگیری کرد.

 بله، در برخی موارد نادر نورالژی عصب سه‌قلو می‌تواند به دو طرف صورت گسترش یابد.

دکترامیرحسین یزدانی
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی

من دکتر امیرحسین یزدانی، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در تهران با سابقه درمان بیش از 100 هزار بیمار در سال 1387 از دانشگاه شیراز با رتبه ممتاز در برد تخصصی فارغ‌التحصیل شدم. همچنین دوره تکمیلی جراحی‌های بسته ستون فقرات را در فرانسه گذراندم و علاوه بر آن دوره‌های دیگری را نیز در کشورهای هند، آلمان و آمریکا سپری کردم. از خدماتی که در کلینیک دکتر یزدانی به بیماران ارائه می‌دهیم باید به لیزر بیورزونانس، تزریق سلول بنیادی، تزریق دیسکوژل، طب سوزنی و ورزش DBC اشاره کنیم.

دیدگاه کاربران
چه امتیازی به این مقاله میدهید؟
بنر
درباره دکتر یزدانی

دکتر امیرحسین یزدانی، متخصص طب فیزیکی و توان‌بخشی، دارای گواهی بین‌المللی جراحی‌های بسته ستون فقرات از فرانسه است.

آدرس
تهران،چهارراه جهان کودک،ابتدای خیابان آفریقا،خیابان کیش،پلاک ۵۳
برای دریافت نوبت فرم زیر را پر کنید
رزرو نوبت 021-88196179