اصلاح افتادگی شانه
افتادگی شانه ممکن است نتیجه مشکلات روانی مانند عدم اعتماد به نفس یا افسردگی بوده و علت درد استخوان شانه باشد. در ادامه بخوانید تا دریابید که چگونه می توانید این وضعیت را برطرف کنید.
افتادگی شانه یک مشکل پوسچر است که افراد زیادی را تحت تاثیر قرار می دهد. با این حال ، تنها چیزی که بر روی کمر و شانه ها تأثیر می گذارد وضعیت پوسچر نیست. این همچنین می تواند در سایر قسمت های بدن شما مشکلاتی ایجاد کند و حتی گاهی می تواند با احساسات و اعتماد به نفس شما ارتباط داشته باشد. از دیگر عارضه های شایع شانه میتوان از شانه یخ زده یا شانه منجمد نام برد که سبب خشکی و گرفتگی شانه می شوند.
افتادگی شانه چیست؟
افتادگی شانه نوعی دیمورفیسم پوسچر است که باعث خم شدن شانه ها به سمت جلو و هل دادن سر به پایین می شود. وضعیت استقرار افرادی که این مشکل را دارند ، به گونه ای است که گویا دائماً به زمین نگاه می کنند.
این وضعیت نه تنها روی شانه ها تأثیر می گذارد بلکه پشت را به جلو فشار می دهد. این قوز همچنین به عنوان کیفوز پشتی شناخته می شود. علاوه بر این ، روی عضلات قفسه سینه و گردن نیز تأثیر می گذارد.
اگرچه ممکن است این امر کاملاً واضح به نظر برسد ، صاف نگه داشتن پشت و شانه های شما فقط به سلامت جسمی شما مربوط نمی شود ، بلکه بازتاب سطح اعتماد به نفس شما نیز هست.
بسیاری از زنانی که از سینه هایشان خجالت می کشن، تمایل دارند این موقعیت را برای پنهان کردن سینه خود اتخاذ کنند. با این حال ، این فقط یک نمونه از دلایل ممکن روانشناختی است. دلایل مختلفی مانند افسردگی وجود دارد که می تواند سبب قوز پشت فرد شود.
متأسفانه ، این موقعیت قوز پشت روز به روز رایج تر می شود. یکی از دلایل جزئی این امر ، استفاده بیش از حد از رایانه ها و دستگاه های الکترونیکی است. توجه مداوم که به تلفن ها و رایانه ها می کنیم باعث می شود این موضع را اتخاذ کنیم.
علت افتادگیِ شانه در کودکان
افتادگیِ شانه در کودکان بیشتر بهدلیل ضعف عضلات کمربندِ شانهای و عادتهای نادرستِ نشستن ایجاد میشود. زمانیکه افتادگیِ شانه در کودکان ادامهدار باشد، ممکن است نیاز به ارزیابی دقیق توسط جراحِ شانه وجود داشته باشد. اگر روندِ درمانِ افتادگیِ شانه دیر شروع شود، احتمال تغییر فرم بدن و ضرورت اجرای برنامهی تخصصی اصلاحِ افتادگیِ شانه بیشتر میشود.
ضعف عضلات کمربند شانهای
وقتی عضلات اطراف شانه ضعیف باشند، کنترل کافی برای نگهداشتن راستای بدن وجود ندارد و همین موضوع باعث تشدید افتادگیِ شانه در کودکان میشود. در این شرایط، شروع زودهنگام برنامهی اصلاحِ افتادگیِ شانه اهمیت زیادی دارد.
عادات اشتباه نشستن
نشستن طولانی با شانههای خمشده یا استفاده زیاد از موبایل میتواند فشار زیادی به عضلات کودک وارد کند. این وضعیت در طولانیمدت نیاز به پیگیری و گاهی مشاوره با جراحِ شانه پیدا میکند.
حمل کوله پشتی سنگین
کولهپشتیهایی که وزن زیادی دارند، باعث کشیدهشدن شانهها به سمت پایین میشوند. این موضوع میتواند روند درمانِ افتادگیِ شانه را سختتر کند و لازم است اقدامات اصلاحی در زمان مناسب انجام شود.
الگوهای حرکتی اشتباه در سن رشد
کودکان در حال رشد، اگر الگوهای حرکتی ضعیف داشته باشند، سریعتر دچار افتادگیِ شانه در کودکان میشوند. اصلاح بهموقع این الگوها از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری میکند.
مشکلات ساختاری یا مادرزادی
برخی کودکان به دلیل ناهنجاریهای ساختاری نیازمند بررسی دقیقتر هستند. در این موارد معمولاً روند اصلاحِ افتادگیِ شانه باید زیر نظر متخصص و با برنامه درمانی منظم باشد.
علت افتادگیِ شانه در بزرگسالان
افتادگیِ شانه در بزرگسالان معمولاً بهدلیل ضعف عضلات اطراف ستونفقرات، نشستن طولانیمدت و کاهش انعطافپذیری ایجاد میشود. بسیاری از افراد در سنین ۳۰ تا ۵۰ سال با افتادگیِ شانه در بزرگسالان مواجه میشوند و نادیدهگرفتن آن میتواند نیاز به بررسی توسط جراحِ شانه را ضروری کند. ادامهدادن عادتهای غلط حرکتی همچنین روند درمانِ افتادگیِ شانه را سختتر میکند و باعث میشود اجرای برنامهی اصلاحِ افتادگیِ شانه زمان بیشتری ببرد.
ضعف عضلات اطراف شانه و کتف
کمتحرکی و سبک زندگی پشتمیزنشینی باعث تضعیف عضلات نگهدارنده میشود و این موضوع یکی از اصلیترین علل افتادگیِ شانه در بزرگسالان است. تقویت عضلات در روند اصلاحِ افتادگیِ شانه نقش کلیدی دارد.
نشستن طولانی مدت در وضعیت غلط
خمشدن روی میز، کار با لپتاپ یا موبایل برای ساعتهای طولانی فشار زیادی ایجاد میکند. این وضعیت میتواند تشدیدکنندهی مشکل باشد و حتی نیاز به ارزیابی توسط جراحِ شانه ایجاد کند.
کاهش انعطاف پذیری با افزایش سن
با افزایش سن، دامنه حرکت و نرمی عضلات کاهش پیدا میکند و این موضوع احتمال افتادگیِ شانه در بزرگسالان را بیشتر میکند. بیتوجهی باعث سختتر شدن درمانِ افتادگیِ شانه میشود.
الگو های غلط حرکتی و ضعف عادات روزمره
عادتهای نادرست مثل جلوآمدن سر و خمکردن شانهها، ساختار بدنی را تغییر میدهند. اصلاح این الگوها بخش مهمی از روند اصلاحِ افتادگیِ شانه در بزرگسالان است.
مشکلات ساختاری یا آسیب های قدیمی
برخی افراد بهدلیل آسیبهای قبلی یا مشکلات ساختاری نیاز به ارزیابی تخصصی دارند. در چنین شرایطی، برنامهی دقیق درمانِ افتادگیِ شانه باید تحتنظر متخصص یا جراحِ شانه انجام شود.
روشهای تشخیص افتادگیِ شانه
برای تشخیص افتادگیِ شانه ابتدا وضعیت ظاهری شانهها، زاویه قرارگیری آنها و الگوی نشستن فرد بررسی میشود. در کودکان، ارزیابی دقیقتر افتادگیِ شانه در کودکان معمولاً با تستهای وضعیت بدنی انجام میشود و در صورت نیاز، بررسی توسط جراحِ شانه نیز مطرح است. در بزرگسالان نیز تشخیص صحیح افتادگیِ شانه در بزرگسالان بر پایه تحلیل حرکتی و میزان ضعف عضلات انجام میشود تا مسیر درمانِ افتادگیِ شانه و برنامهی اصلاحِ افتادگیِ شانه دقیقتر طراحی شود.
- ارزیابی ظاهری شانهها:متخصص زاویه شانهها و میزان عدمتقارن را بررسی میکند تا شدت افتادگی مشخص شود.
- آنالیز الگوی نشستن و حرکات روزمره:بررسی نحوه نشستن و حرکت فرد به تشخیص دقیقتر افتادگیِ شانه در بزرگسالان کمک میکند.
- تستهایوضعیت بدنی در کودکان:این تست ها برای بررسی افتادگیِ شانه در کودکان بهکار میروند و الگوهای غلط حرکتی را مشخص میکنند.
- معاینه تخصصی توسط جراحِ شانه:در صورت وجود علائم ساختاری یا درد شدید، معاینه توسط جراح برای انتخاب مسیر درمان ضروری است.
- تستهای قدرت و انعطافپذیری عضلات:این تستها میزان ضعف عضلات را مشخص میکنند و به برنامهریزی اصلاحِ افتادگیِ شانه کمک میکنند.
- تصویربرداری در موارد خاص:زمانی انجام میشود که احتمال مشکلات ساختاری وجود داشته باشد یا روند درمانِ افتادگیِ شانه نیاز به بررسی دقیقتر داشته باشد.
روشهای غیرجراحی درمانِ افتادگیِ شانه
درمان غیرجراحی اولین و مؤثرترین انتخاب برای بیشتر موارد افتادگیِ شانه در کودکان و بزرگسالان است. این روشها بهترین درمان افتادگی شانه هستند که شامل اصلاح الگوی نشستن، تقویت عضلات و فیزیوتراپی تخصصی هستند و معمولاً بدون عارضه انجام میشوند. اجرای منظم تکنیکهای اصلاحِ افتادگیِ شانه بهترین راه برای جلوگیری از پیشرفت عارضه و بینیاز شدن از جراحی است.
درمان غیرجراحی در کودکان
تمرینهای تقویتی عضلات بینکتفی
کودک با انجام حرکات ساده و روزانه، عضلات نگهدارندهٔ شانه را تقویت میکند تا افتادگیِ شانه در کودکان بهمرور اصلاح شود. این تمرینها پایهٔ اصلی درمانِ افتادگیِ شانه در سنین رشد هستند.
آموزش نشستن و ایستادن صحیح
اصلاح عادات نشستن پشت میز و کمکردن زمان موبایل تأثیر زیادی در کاهش خمیدگی دارد. این کار یکی از سادهترین راهها برای اصلاحِ افتادگیِ شانه در کودکان است.
فیزیوتراپی تخصصی کودکان
با روشهایی مثل تمریندرمانی، ماساژ عمیق و اصلاح الگوی حرکتی، شانهها به راستای طبیعی برمیگردند. در موارد شدیدتر، فیزیوتراپی مانع نیاز به معاینهٔ جراحِ شانه میشود.
کاهش وزن کولهپشتی
سنگینی کولهپشتی یکی از مهمترین دلایل افتادگیِ شانه در کودکان است. سبککردن وزن باعث کاهش فشار و تسریع بهبود میشود.
درمان غیرجراحی در بزرگسالان
حرکات اصلاحی و کششی شانه و ستونفقرات
این حرکات انعطافپذیری را افزایش میدهند و باعث بهبود راستای بدن میشوند. در بیشتر موارد بهترین راه برای شروع درمانِ افتادگیِ شانه هستند.
فیزیوتراپی و تمریندرمانی تخصصی
فیزیوتراپی با اصلاح الگوهای حرکتی، آزادسازی عضلات و تقویت عضلات عمیق شانه، مؤثرترین روش برای اصلاحِ افتادگیِ شانه است. این روش معمولاً باعث تسریع بهبود افتادگیِ شانه در بزرگسالان میشود.
اصلاح ارگونومی محل کار
تنظیم مانیتور، صندلی و پوزیشن نشستن فشار روی شانهها را کم میکند. این مرحله در افراد پشتمیزنشین برای جلوگیری از تشدید مشکل ضروری است.
کنترل و پیگیری مداوم تمرینها
ادامه ندادن تمرینها باعث بازگشت سریع مشکل میشود. پایبندی به برنامه امکان درمان پایدار افتادگیِ شانه در بزرگسالان را فراهم میکند.
روشهای جراحی درمانِ افتادگیِ شانه
جراحی تنها در شرایط خاص و زمانی انجام میشود که درمان غیرجراحی تأثیری نداشته باشد یا مشکل ساختاری شدید وجود داشته باشد. هدف جراحی اصلاح راستای استخوان، ترمیم بافتهای آسیبدیده و جلوگیری از فشار عصبی است. تصمیمگیری دربارهٔ جراحی توسط جراحِ شانه و پس از بررسی کامل وضعیت کودک یا بزرگسال انجام میشود.
جراحی برای درمان افتادگیِ شانه در کودکان
جراحی اصلاح ناهنجاریهای مادرزادی
زمانی انجام میشود که ساختار استخوان یا مفصل بهطور مادرزادی دچار مشکل باشد. این جراحی به اصلاح راستای شانه و جلوگیری از بدشکلی آینده کمک میکند.
آزادسازی تاندونهای سفت یا کوتاهشده
اگر کوتاهی تاندونها مانع اصلاحِ افتادگیِ شانه باشد، جراح با آزادسازی آنها حرکت را افزایش میدهد. این روش معمولاً پس از شکست درمانهای غیرجراحی انجام میشود.
جراحی برای درمان افتادگیِ شانه در بزرگسالان
جراحی ترمیم عضلات یا رباط های آسیب دیده
در مواردی که آسیب قدیمی یا پارگی های عمیق وجود دارد، این جراحی برای بازگرداندن عملکرد طبیعی شانه انجام میشود. این اقدام در افراد با افتادگیِ شانه در بزرگسالان و درد شدید کاربرد دارد.
اصلاح موقعیت استخوان و مفصل شانه
در این روش، جراح موقعیت استخوان یا مفصل را به حالت استاندارد برمیگرداند تا فشار روی عضلات کمتر شود. این تکنیک برای افرادی انجام میشود که درمانِ افتادگیِ شانه با روشهای غیرجراحی نتیجه نداده است.
آزادسازی بافتهای منقبض یا چسبندگیها
چسبندگی بافتی میتواند مانع راستای صحیح شانه شود و جراحی با آزادسازی آن، دامنهٔ حرکت را افزایش میدهد. این روش بهویژه در موارد مزمن مؤثر است.
درمانِ خانگیِ افتادگیِ شانه
درمان خانگی در بسیاری از موارد میتواند به کاهش علائم افتادگیِ شانه و بهبود راستای بدن کمک کند، مخصوصاً زمانیکه مشکل در مراحل اولیه باشد. این روشها شامل اصلاح عادات روزمره، تمرینهای سبک و مراقبتهای ساده است که هم برای افتادگیِ شانه در کودکان و هم افتادگیِ شانه در بزرگسالان قابل استفاده هستند. البته اگر علائم شدید باشند یا با درد و بیحسی همراه شوند، ارزیابی توسط متخصص و در صورت نیاز جراحِ شانه ضروری است.
تمرینهای سادهٔ شانه و کتف
حرکات سبک مثل جمعکردن تیغههای کتف کمک میکند عضلات بینکتفی قویتر شوند و روند اصلاحِ افتادگیِ شانه سریعتر پیش برود.
اصلاح نشستن پشت میز درس
تنظیم ارتفاع میز و صندلی باعث کاهش فشار روی شانهها میشود. این کار یکی از سادهترین راهها برای کنترل افتادگیِ شانه در کودکان است.
کاهش زمان موبایل و تبلت
پایین آوردن سر هنگام استفاده از موبایل، شانهها را به سمت جلو میکشد؛ کاهش زمان استفاده، از پیشرفت مشکل جلوگیری میکند.
استفاده از کمپرس گرم روی عضلات سفت
گرما سفتی عضلات اطراف شانه را کم میکند و باعث حرکت بهتر میشود. این روش در کنار تمرینهای تقویتی بهترین نتیجه را میدهد.
کششهای ملایم عضلات گردن و شانه
کشش روزانه باعث کاهش سفتی و بهبود وضعیت شانه میشود و به روند درمانِ افتادگیِ شانه کمک زیادی میکند.
تقویت عضلات بینکتفی و پشت فوقانی
انجام ورزش ساده برای درمان شانه مانند کشش کشورزشی یا جمعکردن کتفها کمک میکند راستای شانهها اصلاح شود و مشکل افتادگیِ شانه در بزرگسالان کمتر شود.
اصلاح ارگونومی محل کار
تنظیم مانیتور همسطح با چشم، نشستن صاف و قرار دادن آرنجها روی تکیهگاه از فشار اضافی جلوگیری میکند و جلوی تشدید افتادگیِ شانه را میگیرد.
استفاده از کمپرس گرم برای کاهش سفتی عضلات
گرمادرمانی جریان خون را بهتر میکند و باعث ریلکس شدن عضلات منقبض میشود. این کار حرکت شانه را راحتتر و درد را کمتر میکند.
عوارض افتادگی شانه در کودکان و بزرگسالان
افتادگیِ شانه اگر درمان نشود، میتواند باعث درد گردن، سردرد و تغییر فرم بدن شود. ادامهدار بودن افتادگیِ شانه در کودکان و افتادگیِ شانه در بزرگسالان موجب ضعف عضلات، محدودیت حرکتی و حتی مشکلات دیسکی میشود و در برخی موارد نیاز به ارزیابی توسط جراحِ شانه دارد. سختتر شدن روند اصلاحِ افتادگیِ شانه و طولانیشدن مسیر درمانِ افتادگیِ شانه نیز از پیامدهای نادیدهگرفتن این مشکل هستند، به همین دلیل تشخیص و درمان زودهنگام اهمیت زیادی دارد.
درد گردن و شانه
سفتیِ عضلات و فشار مداوم بر مهرههای گردنی باعث ایجاد درد مزمن میشود و انجام فعالیتهای روزانه را دشوار میکند. این درد ممکن است به سمت پشت یا بازو نیز منتشر شود.
سردردهای تنشی
کشش مداوم عضلات شانه و گردن باعث تحریک اعصاب و ایجاد سردردهای مکرر میشود. این نوع سردرد معمولاً با خستگی و تنش عضلانی تشدید میشود.
تغییر فرم بدن و قوزشدگی
ادامهدار بودن افتادگی، سر و گردن را به جلو میکشد و ظاهری قوزمانند ایجاد میکند. این تغییر وضعیت اگر اصلاح نشود، در طولانیمدت سختتر و زمانبرتر خواهد شد.
کاهش عملکرد عضلات و ضعف حرکتی
ضعف پیشروندهٔ عضلات باعث میشود دامنهٔ حرکت شانه کاهش یابد و فرد در انجام کارهای ساده دچار محدودیت شود. این مشکل میتواند کیفیت زندگی را تحتتأثیر قرار دهد.
افزایش احتمال مشکلات دیسکی
فشار نامتقارن بر مهرهها احتمال بروز مشکلات دیسک گردن و کمر را افزایش میدهد. این موضوع در افراد مبتلا به افتادگیِ شانه در بزرگسالان شایعتر است و نیاز به درمان دقیقتری دارد.
روشهای پیشگیری از افتادگیِ شانه
پیشگیری از افتادگیِ شانه با ایجاد عادتهای درست روزانه و توجه به وضعیت صحیح بدن امکانپذیر است. تقویت عضلات اطراف ستونفقرات، اصلاح نشستن، تنظیم صحیح صندلی کار و اجرای برنامهٔ منظم اصلاحِ افتادگیِ شانه از مهمترین اصول پیشگیری هستند. رعایت ارگونومی و پرهیز از استفادهٔ طولانیمدت از موبایل در وضعیت خمیده میتواند احتمال نیاز به درمانِ افتادگیِ شانه در آینده را کاهش دهد.
- اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن
- تقویت عضلات بینکتفی و پشت فوقانی
- کاهش زمان موبایل و استفاده از نگهدارندهٔ گوشی
- تنظیم صحیح صندلی و مانیتور در محل کار
- استفاده از کولهپشتی سبک و استاندارد
- ورزش سبک روزانه برای حفظ انعطافپذیری
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر افتادگیِ شانه همراه با درد گردن، بیحسی دست، ضعف عضلات یا محدودیت حرکت باشد، مراجعه به پزشک ضروری است. در صورتی که افتادگیِ شانه در کودکان با تغییر فرم بدن یا مشکل در انجام فعالیتهای روزانه همراه شود، ارزیابی توسط متخصص اهمیت زیادی دارد. بزرگسالانی که دچار افتادگیِ شانه در بزرگسالان هستند و علائم آنها با تمرین و اصلاح وضعیت بهتر نمیشود، باید توسط جراحِ شانه یا متخصص توانبخشی بررسی شوند. هر زمانی که علائم شدید، ماندگار یا روبهبدترشدن باشد، درمان حرفهای بهترین انتخاب است.
نتیجهگیری
افتادگی شانه موضوعی قابل درمان است و با اصلاح عادات روزمره، تمرینهای تخصصی و درمان فیزیوتراپی میتوان آن را کنترل و حتی بهطور کامل اصلاح کرد. بیتوجهی به این مشکل در کودکان ممکن است در بزرگسالی به دردهای مزمن و تغییر فرم بدن منجر شود. اگر افتادگی شانه همراه با درد یا محدودیت حرکت است، حتماً باید توسط پزشک و فیزیوتراپیست بررسی شود.
بعدِ زایمان شونههام افتادهتر شده و سرِ کار که میشینم، گردنم میسوزه و بین کتفهام میگیره. دو هفتهست چرخش کتف و کشش سینه رو انجام میدم، ولی آخر شب هنوز قوز میافتم؛ بندِ ترقوهای کمک میکنه یا اشتباهه؟
نگین جان، اول تمرینِ اصلاحیِ مرحلهای + تنظیم ارگونومی مهمه؛ بندِ حمایتی فقط کوتاهمدت و آموزشی استفاده شه. بیا ارزیابی شانهـگردن انجام بدیم تا نسخهٔ تمرینی دقیق و آموزشِ نشستن/خوابیدن بدیم.